روزی شیخی از کودکی خردسال پرسید: فرزندم مسجد این محل کجاست؟
کودک گفت: آخر همین خیابان.
شیخ گفت: آفرین فرزندم. من هم اکنون در آنجا سخنرانی دارم. برای نشان دادن راه بهشت به مردم. فرزندم می خواهی به سخنانم گوش دهی؟
کودک خندید و گفت: تو راه مسجد را بلد نیستی چطور می خواهی راه بهشت را به مردم نشان دهی..!

🔵پاسخ:

1⃣ متن با زیرکی فهم مخاطب خود را به تمسخر می گیرد و با مغالطه، نیت اصلی خود را از خواننده پنهان میکند. به واژه "راه" در متن بالا خوب دقت کنید! متن می گوید: چون شیخ "راه مسجد" را بلد نیست پس چطور می خواهد "راه بهشت" را به مردم نشان دهد؟!
دقت کردید!! واژه "راه" در عبارت "راه مسجد" به معنای "جاده و خیابان" است و واژه "راه" در عبارت "راه بهشت" به معنای "سبک زندگی و رفتار آدمی بر اساس دین و اخلاق و انسانیت" .
(مثال مغالطه مشترک لفظی یادتان هست: در باز است؛ باز پرنده است؛ پس در پرنده است)

2⃣ نویسنده با زیرکی "ندانستن راه مسجد" را به معنای "ندانستن راه بهشت" و یا عدم توانایی در راهنمایی به راه بهشت معنا کرده است!

3⃣ بگذارید راحتتر این مغالطه را آشکار کنم. به این عبارات دقت کنید:
روزی یک پزشک، به شهری وارد شد و از کودکی راه مدرسه را پرسید. کودک گفت: انتهای همین خیابان. پزشک گفت: میخواهی به سخنرانی من در مدرسه در مورد راه های سلامتی گوش دهی! کودک گفت: تو که "راه مدرسه" را بلد نیستی چگونه "راه سلامتی" را میخواهی به مردم نشان دهی!
(به همین راحتی نویسندگان مختصص چنین متنهایی، فهم مخاطب را –اگر دارای سواد رسانه ای نباشد- به بازی می گیرند!)

5⃣ نکته پنهان دیگر را با یک سوال مطرح میکنم: آیا ندانستن راه مسجد و مدرسه برای شیخ و پزشک با ندانستنِ راه بهشت و سلامتی ملازمه ای دارد؟ خیر! (اما متن اینچنین القاء میکند). هر متخصصی (از جمله متخصص دین) ممکن است در مسائل عادی یا مسائل غیرتخصصی، اطلاعات نداشته باشد (مثلا راه تعمیر خودرو را بلد نباشد) اما این عدم آگاهی، ربطی به تخصص اش ندارد! اتفاقا عقل میگوید: از هر متخصصی در محدوده تخصص اش حرف شنوی داشته باشید!

5⃣ نکته آخر! در میان صنف روحانیون نیز برخی به گفته های خود عمل نمی کنند. آنان مورد توبیخ قرآن هستند (صف 1-2).همه اصناف و از جمله عالمان دین نیازمند نقد هستند و باید با نقد خوب، آنان را اصلاح کنیم.

🖋سواد رسانه ای
📤پاسخگویان
https://eitaa.com/pasokhgooyan/175

http://pasokhgooyan.blogfa.com/post/173

https://t.me/pasokhgoyan/10959