🔴شبهه یا سوال:

*آیا امام حسن عسکری علیه السلام برادری به اسم جعفر کذاب داشته است؟ اگر چنین است، پس چگونه او که فرزند امام و تحت تربیت امام نیز بود، دچار انحراف گردید؟!!*

🔵پاسخ:
صحت برادر و پسر امام بودن جعفر کذاب و علت انحراف او با وجود تربیت امام هادی(ع):

🔹در مورد اینکه امام هادی علیه‌السلام فرزندی به نام جعفر معروف به جعفر کذاب داشته اند، میان مورخین شیعی و حتی غیر شیعی اختلافی نیست.

در پاسخ سؤال دیگر متذکر میشویم که ائمه علیهم‌السلام بجهت آگاهی کاملشان به تمام جوانب مسائل تربیتی و رعایت دقیق آنها در مورد فرزندان خود، انسانهای صالحی را تحویل جامعه اسلامی دادند که در طول تاریخ جوامع اسلامی بهره‌های فراوانی از وجود این افراد بردند و هر کدام منشأ خدمات زیادی بودند و حتی امروزه نیز بارگاه و مرقدشان محلی برای جذب قلوب بسوی دین و معنویت است. اما نکته مهم این است که تربیت صحیح به معنای سلب اختیار و جبر نیست. یعنی حتی برای کسی که در نهایت تربیت صحیح قرار گرفته، هر لحظه ممکن است در اثر عدم مراقبت و رعایت مسائل تربیتی و بروز عوامل انحراف، به سوی فساد کشیده شود. پس هر چند ائمه علیهم‌السلام و انبیاء الهی فرزندان خود را تربیت صحیح نموده‌اند، ولی ممکن است بعضی از فرزندان در اثر حسادت یا حب جاه و مقام و یا همنشینی با افراد ناباب، دچار انحراف گردند. البته نباید نقش بعضی از مادران را از نظر دور داشت چون بر اساس قانون وراثت، انتقال بعضی از صفات مادر به فرزند، زمینه انحراف را در آنها آماده‌تر میکند.

در پایان تذکر این نکته لازم است که به همین دلایلی که بیان شد برخی از فرزندان انبیاء الهی نیز از مسیر حق منحرف شدند و به راه تباهی رفتند، چنانکه خداوند در مورد فرزند نوح میفرماید: «قَالَ یَنُوحُ إِنَّهُ لَیْس مِنْ أَهْلِک  إِنَّهُ عَمَلٌ غَیرُ صلِحٍ  فَلا تَسئَلْنِ مَا لَیْس لَک بِهِ عِلْمٌ  إِنی أَعِظک أَن تَکُونَ مِنَ الْجَهِلِینَ[۱] فرمود: ای نوح! او از اهل تو نیست! او عمل غیر صالحی است(فرد ناشایسته‌‏ای است‏)! پس، آنچه را از آن آگاه نیستی، از من مخواه! من به تو اندرز می‏دهم تا از جاهلان نباشی!!»
منبع: حوزه علمیه

🔹 *مختصری در مورد حضرت سوسن، همسر حضرت امام هادی، مادر حضرت امام حسن عسکری علیهم السلام و جعفر کذّاب:*
همسر امام هادى (ع)سوسن نام داشت. وى کنیزی از اهالى نوبه بود. نوبه، نام سرزمین وسیعى در جنوب مصر است. رسول گرامى اسلام اهالى آن دیار را ستود و درباره آنها ‏فرمود: من لم یکن له أخ فلیتخذ اخاً من النوبة. «هر کس برادرى ندارد شخصى از اهالى نوبه را به برادرى بگیرد.
دست تقدیر سوسن را به مدینه و خانه امام هادى‏(ع) رساند و پس از مدتى امام حسن عسکرى‏(ع) از او متولد شد. وى از زنان عارف و فاضل عصر خود و به نام‏هاى «سلیل، حدیثه، حربیه» معروف و مشهور بود. قبل از آنکه امام هادى‏(ع) با آن خانم ازدواج کند، امام جواد(ع) در وصف آن بانو گفت:
 «سلیل»، یعنى بیرون کشیده از هر آفت و پلیدى و ناپاکى (بعد، از آینده او خبر داد) و فرمود: اى سلیل! زود است خداوند به تو، حجت خود را عطا فرماید که زمین را از عدل پر کند، بعد از آنکه از ستم پر شده باشد.(کشف‏الغمه، ج۳، ص۱۹۷؛ منتهى الآمال، ج۲، ص۷۰۱)
 همچنین امام هادى‏(ع) او را ستود و درباره او ‏فرمود:
«سلولٌ مسلولةٌ من الآفات و الانجاس؛ سلول (یکى از القاب سوسن) از بدى‏ها و آلودگی‌ها پاک است».
 سوسن به قدرى با فضیلت بود که وقتى امام حسن عسکرى‏(ع)به شهادت رسید، به عنوان پناهگاه شیعیان به شمار مى‏آمد. احمد بن ابراهیم مى‏گوید: از حکیمه دختر امام جواد(ع)پرسیدم: در این دوران اضطراب و نگرانى شیعه (دوران غیبت حضرت ولى عصر)، شیعیان به چه کسى مراجعه کنند؟ در جواب فرمود: «الى الجدة امّ ابى محمد».
*از لینک زیر در مورد حضرت سوسن، این بانوی بزرگ اسلام، بیشتر بدانید:👇*
http://pasokhgooyan.blogfa.com/post/1902

🔹 *مختصری در مورد جعفر:*
جعفر در تاریخ، به جعفر کذّاب معروف است. روایاتى هم از اهل بیت(ع) در نکوهش وى وارد شده است. ابن سیابة می‌گوید:
 «هنگامى که می‌خواست جعفر به دنیا بیاید، در خانه‌‏ى امام هادى(ع) بودم. دیدم اهل منزل همه خوشحال هستند؛ امّا امام خوشحال نبود. گفتم: اى سید و آقاى من! چرا به آمدن این مولود خوشحال نیستید؟ حضرت فرمود: یهوّن علیک امره فانّه سیضلّ خلقاً کثیراً».[۲]
 از برخى روایات استفاده می‌شود که وى در زمان حیات امام هادى(ع) تلاش می‌کرد که خود را امام بعد از پدر معرفى کند. احمد بن سعد کوفى می‌گوید:
 «به همراه گروهى از شیعیان نزد امام هادى(ع) رسیدیم و از امامت بعد از ایشان سؤال کردیم و گفتیم که برخى می‌گویند امام بعد از شما، جعفر است و نه حسن.
 امام فرمود: [از این سخن‏] بپرهیزید، همانا جعفر دشمن من است؛ اگرچه فرزند من است. همچنین او دشمن برادرش حسن است و حسن او امام بعد از من است...».[۳]
 همچنین امام هادى(ع) در روایت دیگرى می‌فرماید:
 «از فرزندم جعفر دورى کنید، آگاه باشید همانا نسبت او [به من‏]، همچون حام به نوح است».[۴]
 همچنین ابوخالد کابلى از امام سجّاد(ع) روایت مى‏کند که رسول گرامى اسلام هنگامى که امامان بعد از خود را معرفى می‌فرمود، موقع ذکر امام صادق(ع) این گونه فرمود:
«... جعفر بن محمد که او را صادق می‌نامند. پس براى پنجمین فرزندش) امام هادى(ع)(هم فرزندى است به نام جعفر که ادّعاى امامت می‌کند و به خداوند دروغ می‌‏بندد! پس او نزد خداوند جعفر کذّاب و افترا زننده به خداوند و مدّعى امرى است که اهل آن نیست. همچنین او مخالف پدرش و حاسد برادرش است....».[۵]

🔸سؤال: *آیا جعفر به همین وضعیت باقى ماند یا توبه کرد؟*
در تاریخ یا در سخنان اهل بیت: چیزى در این زمینه وارد نشده است. فقط على علوى عمرى در المجدى فى الانساب می‌‏نویسد:
 «قولى هست که او قبل از پدرش برگشت و توبه کرد، ولى پس از شهادت برادرش امام حسن، چون گمان می‌کرد فرزندى ندارد، ادّعاى  امامت بعد از برادرش را کرد و به کذّاب معروف شد».[۶]
احمد بن اسحاق، وکیل امام حسن عسکرى(ع) می‌گوید:
 «جعفر کذّاب کتابى نوشته و مدّعى شده بود که در این کتاب، علم حلال و حرام و همه‏ علوم تا ابد نوشته شده است کتاب را خواندم و درباره آن براى امام زمان(ع) نامه‌ای نوشتم.  حضرت در جواب نوشتند:
«... از عبارت کتاب معلوم است که چه کسى نوشته است. خداوند حق را بر اهل آن حفظ کند! خداوند ابا دارد از اینکه امامت را بین دو برادر، بعد از امام حسن و امام حسین، جمع کند...».[۷]
جعفر در سال ۲۷۱ق در سامرا، در حالى که 45 سال داشت، مرد. او را در کنار قبر پدرش در سامرا به خاک سپردند.[۸]
*از لینک زیر در مورد جعفر کذّاب و عاقبت او بیشتر بدانید:👇*
http://pasokhgooyan.blogfa.com/post/1902

پینوشت:
۱_سوره هود،آیه۴۶
۲_اکمال الدین و اتمام النعمة، ص۳۲۱.
۳_الهدایة الکبرى، ص۳۰۰.
۴_همان، ص۳۸۱.
۵_اکمال الدین و اتمام النعمة، ص۲۱۹؛ اثبات الهداة، ج۱، ص۲۷۵، ح۱۲۹.
۶_المجدى فى الانساب، ص۱۳۰.
۷_الغیبة، شیخ طوسى، ص۲۸۷.
۸_همان، ص۸۴.

📤پاسخگویان:
*گروه۱ واتس آپ:*
https://chat.whatsapp.com/DqrQytKE8Cx5KoVe2gGA0X
✅ *درصورت تکمیل بودن ظرفیت گروه واتس آپ، از لینک زیر عضو گروه دارای ظرفیت شوید:*👇 
http://pasokhgooyan.blogfa.com/post/1708
در ایتا: 
https://eitaa.com/pasokhgooyan/2534
در تلگرام:
https://t.me/pasokhgoyan/12894
در وبلاگ:
http://pasokhgooyan.blogfa.com/post/1903
در سروش:
https://sapp.ir/pasokhgooyan